TÜKODER’DEN AÇIK BİLET TEPKİSİ: “180 GÜNLÜK SÜRE KORUNMALI, İADE HAKKI TANINMALI!”

Demiryolu yolcu haklarına ilişkin yönetmelik değişikliğiyle açık biletlerin geçerlilik süresinin 180 günden 90 güne indirilmesine tepki gösteren TÜKODER, düzenlemenin tüketicileri mağdur edebileceği uyarısında bulundu. Dernek, açık biletlerde en az 180 günlük sürenin korunmasını ve kullanılmayan bilet bedellerinin iadesinin güvence altına alınmasını istedi.

Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Merkez Yönetim Kurulu, 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan, Demiryolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik’te değişiklik yapılmasına ilişkin düzenlemeyi değerlendirdi. Dernek, tüketici haklarının daraltılmaması gerektiğini belirterek Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına çağrıda bulundu. Yönetmelik değişikliğiyle, ilgili maddelerde yer alan 180 günlük süreler 90 güne indirildi. TÜKODER, bu değişikliğin özellikle emekliler, öğrenciler, çalışanlar ile sağlık veya ailevi nedenlerle seyahatini ertelemek zorunda kalan yurttaşlar açısından mağduriyet yaratabileceğini savundu. “AÇIK BİLET, TÜKETİCİNİN ÖDEDİĞİ BEDELİ KAYBETMESİNE YOL AÇMAMALI” Açık bilet süresinin kısaltılmasından vazgeçilmesini isteyen TÜKODER, yolcunun kendi isteğiyle açığa aldığı biletler de dahil olmak üzere tüm açık biletlerde en az 180 günlük geçerlilik süresinin güvence altına alınmasını talep etti. Dernek ayrıca, önceden düzenlenmiş biletlerin geçerliliğinin korunması gerektiğini vurguladı. TÜKODER’in açıklamasında, açık biletlerin tüketicinin ödediği bedeli kaybetmesine neden olmaması gerektiği belirtilerek geçerlilik süresi içinde iade hakkı tanınması ve süre sonunda kullanılmayan bilet bedelinin geri ödenmesinin güvence altına alınması istendi. Dernek, hareket saatine en az 24 saat kala yapılan iadelerde kesinti uygulanmamasını, yalnızca işletmenin geri alamadığı ve belgelendirdiği zorunlu vergi ve harçların düşülebilmesini önerdi. İşletmeciden kaynaklanan iptal ve gecikmelerde ise yolcuların kesintisiz iade hakkına sahip olması ve açık bilet almaya zorlanmaması gerektiğini belirtti. CEZALI BİLET VE EK ÜCRETLERDE ŞEFFAFLIK ÇAĞRISI TÜKODER, yönetmelik değişikliğinin yanı sıra yolculara uygulanan cezalı bilet, ek ücret ve seyahat hakkını sınırlandıran işlemlerin de açık, adil ve ölçülü kurallara bağlanmasını istedi. Dernek; geçerli bilet, indirimlerden yararlanma, belge ibrazı, bagaj ve araç taşıma koşulları ile bunlara aykırılığın sonuçlarının tüketiciye önceden ve anlaşılır biçimde açıklanması gerektiğini kaydetti. Uzun sözleşmelerin ve “okudum, kabul ettim” kutucuklarının tek başına yeterli bilgilendirme sayılamayacağına dikkat çekti. Yaşlıların, engellilerin ve dijital hizmetleri kullanamayan yurttaşların da kurallara erişebilmesi gerektiğini belirten TÜKODER, cezalı işlemlerde tüketicinin ilgili kural ve yaptırım konusunda bilgilendirildiğinin somut biçimde tespit edilmesini talep etti. “İŞLETMENİN HATASININ BEDELİ TÜKETİCİYE YÜKLENMEMELİ” İşletmenin sistem arızası, yanlış yönlendirmesi veya eksik bilgilendirmesi nedeniyle ortaya çıkan sorunların bedelinin tüketiciye yüklenmemesi gerektiğini savunan TÜKODER, her cezalı işlemde gerekçenin, hukuki dayanağın, hesaplanan tutarın ve itiraz yolunun açıkça gösterilmesini istedi. Dernek ayrıca tüketiciye açıklama yapma ve hatayı düzeltme olanağı tanınmasını; ilk kez gerçekleşen, kasıt içermeyen ve güvenliği tehlikeye atmayan ihlallerde öncelikle uyarı veya indirimli ceza uygulanmasını önerdi. Bilgilendirmeye rağmen tekrarlanan ihlallerde yaptırımların kademeli artırılması gerektiğini belirten TÜKODER, cezaların ihlalin ağırlığıyla orantılı olmasını istedi. TÜKODER’DEN BAKANLIĞA ÜÇ TALEP TÜKODER, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını açık biletlerde 180 günlük geçerlilik süresini korumaya, kullanılmayan bilet bedellerinin iadesini güvence altına almaya ve tüketicilere yönelik yaptırımları açık bilgilendirme, somut tespit ve ölçülülük ilkelerine göre düzenlemeye çağırdı. Dernek, düzenleme sürecinde tüketici örgütlerinin görüşlerinin alınmasını da talep etti. Açıklamada, tüketici haklarının önemine dikkat çekilerek şu ifadeler kullanıldı: “Tüketicinin hakkı süre dolunca yok olmamalı; ödediği para, sunulmayan hizmet nedeniyle işletmenin kazancına dönüşmemelidir.”